Khám Phá Chiếc Đĩa Bí Ẩn 5.000 Năm Tuổi Tại Bảo Tàng Ai Cập

Tại Bảo tàng Ai Cập ở Cairo, một phát hiện gây xôn xao đang thu hút sự chú ý của giới khảo cổ học – chiếc đĩa ba thùy cổ xưa, được ước tính có tuổi đời lên đến 5.000 năm. Vật thể huyền bí này không chỉ đơn thuần là một cổ vật, mà còn mang trong mình nhiều câu chuyện và giả thuyết thú vị.

Chiếc đĩa này thường được gọi là “Đĩa Sabu” hoặc “Đĩa ba thùy của Ai Cập”. Nó được tìm thấy từ lăng mộ của Hoàng tử Sabu, người giữ chức thống đốc dưới triều đại thứ nhất và là con trai của Pharaoh Anedjib. Điều này khiến nó trở thành một trong những di tích quý giá nhất của nền văn minh Ai Cập cổ đại.

Đĩa Sabu có thiết kế độc đáo với ba thùy cong quấn về phía trung tâm, điều này khiến nó trở nên khác biệt so với bất kỳ cổ vật nào được ghi nhận trong lịch sử Ai Cập. Nó được phát hiện ở Nghĩa địa Sakkara, nơi mà nhiều lăng mộ và di tích cổ khác cũng đã được khai quật.

Thời gian ước tính của lăng mộ Hoàng tử Sabu rơi vào khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, đồng nghĩa chiếc đĩa có thể đã tồn tại ít nhất 5.000 năm. Điều này đã làm cho nhiều nhà khảo cổ và nhà khoa học cảm thấy bối rối về cách thức chế tác và mục đích sử dụng của nó.

Chiếc đĩa bí ẩn này thường được gọi là “Đĩa Sabu”.

Những nhà khảo cổ nhấn mạnh rằng vào thời kỳ đó, công cụ chủ yếu được làm từ đá và đồng, nhưng chiếc đĩa Sabu lại có độ chính xác đáng kinh ngạc khi chế tác từ vật liệu như đá phiến. Điều này khiến nó trở thành một đối tượng điều tra hấp dẫn cho rất nhiều người.

Kể từ khi phát hiện, hàng loạt giả thuyết về công dụng của chiếc đĩa đã được đưa ra. Ban đầu, người ta cho rằng nó có thể là một chiếc bình hoa hoặc một vật trang trí. Tuy nhiên, tranh cãi xung quanh chức năng thực sự của nó vẫn tiếp tục tồn tại trong cộng đồng khảo cổ.

Đĩa này có độ chính cao và được làm từ vật liệu mỏng manh như đá phiến là một điều không tưởng.

Chiếc đĩa này được phát hiện bởi nhà khảo cổ học Walter B. Emery vào ngày 10 tháng 1 năm 1936. Đường kính của nó khoảng 610 mm và cao khoảng 106 mm. Nó được chế tác từ đá Schist, một loại đá bột kết biến chất, có độ bền cao hơn so với đá gốc, cho phép tạo ra những chi tiết tinh xảo.

Ngoài ra, trong suốt lịch sử khảo cổ, rất nhiều ví dụ về đồ vật khác như bình chứa có chạm khắc từ đá Schist cũng được phát hiện, cho thấy đây có thể từng là vật liệu phổ biến trong quá khứ.

Đá metasiltstone là một loại đá bột kết biến chất, ít bị nứt trong quá trình chạm khắc hơn đá gốc. (Ảnh minh họa).

Các giả thuyết phổ biến bao gồm nó là một công cụ trộn ngũ cốc, nước và có thể cả trái cây, hoặc thậm chí là một phần của công nghệ bơm nước cổ đại. Adam Henessy cho rằng việc chứng minh công dụng của nó không dễ dàng, nhưng giống như một cánh quạt bơm nước, chiếc đĩa có thể mang lại hiệu quả cao khi sử dụng.

Đĩa Sabu có nét tương đồng với cánh quạt máy bơm hiện đại.

Để hỗ trợ cho lý thuyết này, một nhà sử học nghiệp dư đã dùng công nghệ in 3D để tạo ra một bản sao của đĩa Sabu. Trong thí nghiệm, khi đặt đĩa vào trong một vỏ bọc và quay với tốc độ cao, nó cho thấy khả năng bơm nước hiệu quả nhờ thiết kế độc đáo của ba thùy.

Có những ý kiến cho rằng tính năng của chiếc đĩa liên quan đến nước là không thể chối cãi, nhưng điều này vẫn chưa được xác nhận rõ ràng. Một số người tin rằng những hình dạng kỳ lạ có thể gợi nhớ đến các công nghệ tiên tiến hơn mà chưa được khám phá.

Mô tả về đĩa Sabu chỉ xuất hiện trong một bức phù điêu từ năm 1500 trước Công nguyên.

Khá thú vị khi biết rằng mô tả về đĩa Sabu chỉ xuất hiện trong một bức phù điêu từ khoảng năm 1500 trước Công nguyên, vào thời điểm mà người Hyksos xâm lược Ai Cập. Đây cũng là thời điểm quan trọng khi con người bắt đầu ứng dụng bánh xe vào đời sống. Tuy nhiên, vật liệu chế tác từ đá phiến lại không đủ bền để chịu lực tác dụng của một bánh xe, vì vậy điều này càng làm tăng thêm sự bí ẩn cho chiếc đĩa này.

Có giả thuyết cho rằng, đĩa Sabu có thể được sử dụng trong sản xuất bia.

Gần đây, nhà khảo cổ học Akio Kato đã nghiên cứu và đưa ra giả thuyết rằng đĩa Sabu có thể được dùng trong sản xuất bia. Nó có thể là dụng cụ để trộn và làm đều hỗn hợp ngũ cốc với nước, một yếu tố quan trọng trong ẩm thực của người Ai Cập cổ đại.

Kato đã trình bày hai lý do ủng hộ cho giả thuyết này. Thứ nhất, lăng mộ của Hoàng tử Sabu chứa nhiều đồ vật liên quan đến thực phẩm, là điều tự nhiên để suy luận rằng chiếc đĩa này mang tính chức năng trong việc sản xuất bia – nguồn thực phẩm không thể thiếu trong văn hóa Ai Cập cổ xưa.

Đĩa Sabu có thể di chuyển lên xuống nhẹ nhàng khi cho vào nước.

Điều thứ hai là màu xám của đĩa rất khác biệt so với các đồ vật khác, giúp việc kiểm tra chất lượng dễ hơn. Nếu đĩa được làm từ đồng hoặc đồng thau, nó sẽ có màu nâu khó phân biệt.

Nghiên cứu của Kato cũng khẳng định rằng ba thùy của chiếc đĩa cho phép trộn đều ngũ cốc mà không tạo ra bọt hoặc xoáy, đảm bảo độ đồng nhất và phân bố nhiệt độ đồng đều.

Đáng lưu ý rằng đĩa Sabu đã được chứng minh có thể di chuyển lên xuống trong nước bằng một lực nhẹ, cho thấy nó có thể đã được sử dụng trong sản xuất bia tại nhà máy cổ đại ở Abydos, nơi có nguồn gốc từ khoảng năm 3.000 trước Công nguyên.