Khám Phá Bí Ẩn Về Những Ngôi Nhà Bốc Cháy Của Nền Văn Hóa Cucuteni-Trypillia

Các nghiên cứu khảo cổ đã chỉ ra rằng hiện tượng cháy nhà diễn ra trong quá khứ không phải là do tai nạn ngẫu nhiên.

Người dân tại các vùng đất ngày nay là Romania, Moldova và Ukraine đã sinh sống và phát triển văn hóa Cucuteni-Trypillia trong khoảng thời gian từ 5500 đến 2750 trước Công nguyên. Đây là một trong những nền văn hóa tiên tiến nhất ở châu Âu, bên cạnh những nền văn minh nổi tiếng khác như Sumer.

Nền văn hóa Cucuteni-Trypillia đã tạo ra những tòa nhà lớn và phức tạp, thể hiện trình độ phát triển vượt bậc. Họ biết trồng trọt như lúa mì và đậu, đồng thời sản xuất các công cụ từ đồng và sản xuất gốm. Việc xây dựng các ngôi nhà đồ sộ, với kích thước gần bằng 2 sân bóng rổ, cho thấy sự khéo léo và khả năng tổ chức xã hội của họ vô cùng đáng nể.

Tuy nhiên, điều khiến các nhà khảo cổ bối rối là hiện tượng tự đốt nhà của người Cucuteni-Trypillia, khi mà khoảng 60 đến 80 năm một lần, các ngôi nhà lại bị thiêu rụi một cách bí ẩn.

Hiện tượng này không chỉ giới hạn trong một cộng đồng riêng lẻ mà còn được quan sát ở nhiều khu vực khác tại Trung và Đông Âu, dẫn đến việc các nhà khoa học đặt tên cho nó là “Burned house horizon” (horizon ngôi nhà cháy).

Những Giải Thích Đằng Sau Hiện Tượng Đốt Nhà

Ban đầu, người ta cho rằng những vụ cháy có thể do sét đánh hoặc kẻ thù tấn công. Điều này có lý, bởi vì các ngôi nhà thời đại đó thường được xây dựng từ các vật liệu dễ cháy. Tuy nhiên, không ai hợp lý hóa được lý do tại sao người dân lại tự nguyện hủy hoại tài sản của chính mình.

Mirjana Stevanovic, nhà khảo cổ học từ Serbia, đã đặt ra giả thuyết rằng cấu trúc của những ngôi nhà này đã bị thiêu rụi với mục đích mang tính biểu tượng.

Hình ảnh cộng đồng văn hóa Cucuteni-Trypillia được tái tạo lại bởi những nhà nghiên cứu.

Nghiên cứu của cô cũng nhắc nhở về những công trình của Vikentiy Khvoyka, người cho rằng các ngôi nhà bị đốt khi có sự ra đi của cư dân sống tại đó.

Ngược lại, nhà khảo cổ học Evgeniy Yuryevich Krichevski cho rằng người dân thời kỳ này không chỉ đơn giản là hủy hoại ngôi nhà mà thực tế họ đang cố gắng gia cố các cấu trúc nhà bằng việc sử dụng nhiệt độ cao từ ngọn lửa.

Ngọn lửa có thể cứng hóa bức tường đất sét, đồng thời khói lại giúp xua đuổi côn trùng. Một số ý kiến cho rằng đây cũng là cách để tạo không gian cho những công trình mới.

Khám Phá Từ Quá Khứ Để Tìm Kiếm Sự Thật

Vào năm 2022, một nhóm nghiên cứu từ Hungary đã tiến hành phân tích các mẫu đất và thực vật từ một khu vực gần Budapest để làm rõ bản chất của hiện tượng châm lửa vào nhà. Kết quả cho thấy có hai trong số ba sự kiện cháy diễn ra tại đây có vẻ như đã xuất phát từ lý do có chủ đích.

Các nhà khảo cổ Arthur Bankoff và Frederik Winter đã thực hiện một thí nghiệm vào năm 1977 với một ngôi nhà đã bị bỏ hoang. Họ phát hiện ra rằng mặc dù mái nhà gỗ đã cháy, nhưng các bức tường đất vẫn còn nguyên vẹn. Điều này chỉ ra rằng việc đốt nhà vào thời kỳ đó thường có chủ ý, không phải ngẫu nhiên.

Cấu trúc tiêu biểu của một ngôi nhà được xây dựng bởi cộng đồng Cucuteni-Trypillia

Không dừng lại đó, vào năm 2018, một nhóm nghiên cứu từ Anh và Ukraine đã tự xây dựng các ngôi nhà theo phong cách Cucuteni-Trypillia và tiến hành thử nghiệm đốt. Kết quả là cũng tương tự như những gì đã xảy ra trong các thí nghiệm trước đó, bức tường vẫn được bảo toàn, cho thấy rằng quy trình đốt này có thể kiểm soát được.

Thí nghiệm này đã chỉ ra rằng lượng củi cần thiết cho việc cháy đạt đến nhiệt độ tối ưu là rất lớn, cho thấy rằng các xã hội cổ đại đã phải chuẩn bị khá công phu cho việc này. Cụ thể, để một tầng nhà cháy, họ cần đến hơn 130 cây xanh, trong khi đối với nhà hai tầng, con số này lên tới 250 cây, điều này cho thấy các khu định cư lớn sẽ cần rất nhiều nguyên liệu để duy trì hoạt động này.