Giới Hạn Chịu Nhiệt Của Cơ Thể Con Người: Điều Bạn Cần Biết

Trong những năm qua, hiện tượng sóng nhiệt đã trở thành mối nguy hiểm thực sự đối với sức khỏe con người. Theo thông tin từ EPA, từ năm 1979 đến 2018, có khoảng 11.000 trường hợp tử vong ở Mỹ do các đợt sóng nhiệt gây ra. Tuy nhiên, con số thực tế có thể còn cao hơn nữa do nhiều trường hợp không được ghi nhận.

Cách Nhiệt Độ Cao Ảnh Hưởng Đến Cơ Thể Chúng Ta

Nhiệt độ cao có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe, bao gồm say nắng và kiệt sức, có thể dẫn đến tử vong nếu không kịp thời xử lý. Những người mắc các bệnh lý nền hoặc có vấn đề về tim mạch rất dễ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nhiệt độ cao, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và đau tim.

Nguyên nhân chính khiến cơ thể bị tổn thương trong điều kiện nắng nóng là do mất nước. Cơ chế cân bằng nước trong cơ thể con người rất nhạy cảm với nhiệt độ và môi trường xung quanh. Khi nắng nóng, cơ thể mất nước qua da và quá trình hô hấp, mà không thể bù đắp kịp thời. Mồ hôi giúp làm mát cơ thể, nhưng khi mất quá nhiều nước, mức độ an toàn bị đe dọa.

CDC cho biết, trong 13 năm qua, nhiệt độ cao đã trở thành nguyên nhân dẫn đến nhiều cái chết liên quan đến thời tiết hơn cả bão và lốc xoáy.

Bù nước là cách thức tốt nhất để cân bằng nhiệt độ trong cơ thể.

Cân bằng nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của các cơ quan nội tạng cũng như tế bào. Thiếu nước có thể dẫn đến giảm lưu lượng máu, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp oxy cho các cơ quan, từ đó làm tăng nguy cơ bệnh tật, đặc biệt là các bệnh tim mạch.

Ngoài ra, sự lưu thông của máu cũng ảnh hưởng đến nhiệt độ cơ thể. Khi tuần hoàn máu suy giảm, nhiệt độ bên trong cơ thể sẽ không thể được điều chỉnh hiệu quả. Khi hít thở, không khí vào phổi thường có nhiệt độ thấp hơn cơ thể, giúp làm mát máu đi vào phổi.

Giới Hạn Chịu Nhiệt Của Con Người

Báo cáo Sinh lý học năm 2021 cho thấy, cơ thể con người chỉ có thể duy trì hoạt động ở nhiệt độ khoảng 40-50 độ C. Khi nhiệt độ không khí đạt 50 độ C, cơ thể không còn khả năng tản nhiệt và nhiệt độ bên trong bắt đầu tăng lên. Ngược lại, một nghiên cứu khác chỉ ra rằng con người bắt đầu đổ mồ hôi ở mức nhiệt 32 độ C. Đặc biệt, độ ẩm cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng chịu nhiệt của cơ thể; độ ẩm cao đòi hỏi cơ thể phải làm việc nhiều hơn để giữ mát.

Nghiên cứu cho biết nếu ở trong môi trường có nhiệt độ bầu ướt 35 độ C (điều kiện này có thể xảy ra khi nhiệt độ đạt 46 độ C với độ ẩm 50%), khả năng tử vong gia tăng, do con người không thể đào thải nhiệt độ hiệu quả.

Nhiệt độ bầu ướt là một chỉ số cho thấy sự kết hợp giữa nhiệt độ không khí và độ ẩm, nơi mà hơi nước đã đạt đến trạng thái bão hòa trong không khí. Khi cả độ ẩm và nhiệt độ đều cao, khả năng thoát nhiệt của cơ thể bị giảm đi, dẫn đến tình trạng quá nhiệt nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng nhiệt độ tăng cao cũng có thể dẫn đến các tình trạng như say nắng, kiệt sức, và các vấn đề hô hấp.

Các nhóm người có nguy cơ cao trong điều kiện nắng nóng bao gồm người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, và những người lao động ngoài trời.

Người dân tại Bangkok, Thái Lan đi bộ dưới cái nắng gay gắt hôm 15/4. (Ảnh: Bangkok Post).

Nhiệt độ bên trong cơ thể có giới hạn khó khăn hơn nhiều. Theo MedlinePlus, sự tổn thương não có thể xảy ra khi nhiệt độ bên trong cơ thể chạm mức 42 độ C.

Bài viết trên Outside Magazine năm 2022 cho biết, “Nhiệt độ cao nhất mà các cơ quan bên trong cơ thể có thể chịu được chỉ cao hơn khoảng 8,3 độ so với mức nhiệt bình thường. Một ví dụ điển hình là Willie Jones, một người đàn ông sống ở Atlanta, đã được cứu khi có nhiệt độ cơ thể lên tới 46,5 độ C.” Ngoài ra, mức nhiệt thấp nhất mà cơ thể có thể chịu là 13,7 độ C, tình trạng này có thể gây ra tê cóng do tuần hoàn máu chậm lại.

Việc hiểu rõ giới hạn nhiệt độ của cơ thể giúp chúng ta nhận biết được những rủi ro khi nhiệt độ tăng cao và sự thay đổi trong môi trường sống hiện nay. Khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ cực đoan, mức độ mất nước và khả năng kiểm soát nhiệt độ sẽ trở thành những yếu tố quan trọng.

Cách Đối Phó Với Nhiệt Độ Cao

Hiện tại, biện pháp tốt nhất để đối phó với nhiệt độ cao là giữ cho cơ thể đủ nước. Tuy nhiên, khi đổ mồ hôi, cơ thể cũng mất đi một lượng muối và khoáng chất thiết yếu. Do đó, việc chỉ uống nước mà không bổ sung đủ khoáng chất có thể gây ra các biến chứng khác. CDC cũng khuyến cáo nên giảm nhiệt độ nơi ở bằng cách tắm nước mát, ăn đồ lạnh và mặc quần áo thoáng mát.

Mặc dù quạt điện giúp làm mát, nhưng đôi khi nó lại gây mất nước nhiều hơn do quá trình bay hơi. Khi không khí nóng hơn khí mát, quạt sẽ làm tăng tốc độ bay hơi, dẫn đến mất nước nhiều hơn.

Khi khí hậu nóng lên, con người cần thích nghi để tồn tại. Năm 2023 đã ghi nhận là năm nóng nhất lịch sử, và một số khu vực như Phoenix, Arizona đã trải qua những đợt nắng nóng kéo dài. Nếu hiện tượng này tiếp diễn mà không có biện pháp đối phó, nhiều nơi có thể trở nên không habitable.

Do đó, việc kiểm soát các yếu tố sinh học cơ bản như nhiệt độ và độ ẩm trở thành một nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người. Chúng ta cần hành động ngay để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.