Khám Phá Những Công Dụng Tuyệt Vời Của Quả Bứa

Quả bứa có thể không phải là một loại trái cây nổi tiếng, thậm chí nhiều người ở Quảng Ninh có thể chưa từng nghe đến. Tuy nhiên, loại quả này lại sở hữu nhiều công dụng đặc biệt và hoàn toàn an toàn cho sức khỏe của người sử dụng.

Quả bứa là gì?

Quả bứa có mùi hương dễ chịu, có vị chua, vỏ màu xanh khi chín vỏ màu vàng.

Bứa thuộc họ thực vật giống như quả măng cụt, vốn đã rất nổi tiếng tại miền Tây Nam Bộ Việt Nam. Mặc dù có sự tương đồng, quả bứa mang lại một hương thơm dịu dàng hơn, vị chua tươi mát, với vỏ màu xanh lá và khi chín sẽ chuyển sang màu vàng. Loại quả này thường được dùng để gia tăng hương vị cho các món canh chua hay các món cá kho.

Quả bứa bắt nguồn từ miền Nam Ấn Độ và một số khu vực ở Đông Nam Á, tại Việt Nam, nó chủ yếu phát triển tại một số tỉnh miền Trung. Bứa thường được thu hoạch từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch hàng năm, với giá dao động từ 50 đến 70 ngàn đồng mỗi kg. Do đó, ở miền Trung và Nam Bộ, bạn có thể dễ dàng tìm thấy loại quả này, trong khi ở nhiều nơi khác, nó vẫn còn là một cái tên xa lạ.

Theo thông tin từ Netmeds, vỏ quả bứa rất giàu phytochemical, bao gồm axit hydroxycitric cùng nhiều hợp chất khác như polyphenol, luteolin và kaempferol. Trong 100 gram vỏ bứa có khoảng 17,2g carbohydrate; 0,5g chất béo; 2,3g protein; 1,24g chất xơ; 15,14 mg sắt; 250 mg canxi; 10 mg axit ascorbic và 18,10 mg axit oxalic.

Nhờ vào những thành phần dinh dưỡng phong phú có trong cả phần vỏ và phần thịt, quả bứa đã trở thành một thực phẩm mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể.

Đặc Điểm Nhận Dạng Quả Bứa

Quả bứa có tên khoa học là Garcinia obiongifolia Champ và thường mọc hoang ở nhiều tỉnh miền núi. Ở Quảng Ninh, cây bứa chủ yếu được tìm thấy trên các đảo như Quan Lạn và Ngọc Vừng, nhưng số lượng ngày càng giảm sút.

Cây bứa thuộc loại cây gỗ lớn, chiều cao trung bình từ 6-7m, có thể lên tới 10-15m nếu là cây lâu năm, với tán cây rộng. Các cành non có hình vuông, vươn ra ngoài và rủ xuống phía dưới. Lá cây có hình thuẫn, dài và nhọn, mép lá nhẵn bóng với nhiều điểm mờ. Thân quả mọng nước, vỏ dày và có khía múi, nhìn thoáng qua có thể nhầm lẫn với quả ổi găng.

Quả bứa không chỉ làm tăng thêm gia vị cho mỗi bữa ăn, mà còn rất tốt cho sức khỏe.

Quả bứa có hương thơm ngọt ngào, có nhiều hạt và vị chua nhẹ, vỏ màu xanh khi còn non và ngả vàng khi chín. Thời gian thu hoạch thường rơi vào khoảng từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, chính lúc này bứa được trồng ở Quảng Ninh cũng đang vào mùa thu hoạch.

Công Dụng Đáng Kinh Ngạc Của Quả Bứa

Trong nhiều thế kỷ, bứa đã được xem như một thảo dược quý trong việc điều trị nhiều loại bệnh như: mẩn ngứa, ho, dị ứng, viêm loét dạ dày, tá tràng và rối loạn tiêu hóa. Những công dụng này được phát hiện thông qua việc sử dụng vỏ cây bứa, nơi chứa đựng một lượng lớn vitamin C.

Giảm Cholesterol Xấu

Quả bứa còn chứa hàm lượng lớn Axit Hydroxycitric, có khả năng làm giảm quá trình chuyển hóa đường thành chất béo, khiến cho các tế bào mỡ trở nên nhỏ hơn và giảm sản xuất cholesterol xấu trong cơ thể.

Hỗ Trợ Giảm Cân

Các nghiên cứu cho thấy rằng thành phần này trong vỏ bứa giúp giảm cảm giác thèm ăn, hỗ trợ đốt cháy mỡ thừa, từ đó giúp việc giảm cân trở nên hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, nhựa cây bứa còn hỗ trợ điều trị các vết bỏng.

Quả bứa cũng có khả năng ức chế một enzyme có tên là citrate lyase, một enzyme quan trọng trong việc sản xuất chất béo. Việc ức chế enzyme này giúp làm chậm hoặc ngăn ngừa việc sản xuất chất béo trong cơ thể, từ đó giảm mỡ máu và ngăn ngừa tăng cân.

Quả bứa sau khi hái về, được sơ chế và phơi khô dùng làm gia vị cho các món ăn.

Tăng Cường Năng Lượng

Khi tiến hành giảm cân, cơ thể thường trải qua nhiều thay đổi lớn, và nhiều người thường cảm thấy mệt mỏi. Tuy nhiên, chiết xuất từ quả bứa có thể cung cấp lượng năng lượng dồi dào để hỗ trợ trong quá trình giảm cân. Nếu bạn đang cảm thấy cuộc sống của mình trở nên tẻ nhạt, có lẽ đã đến lúc thay đổi.

Thúc Đẩy Trao Đổi Chất

Những sản phẩm có khả năng tăng tốc độ đốt cháy calo và giảm cholesterol sẽ mang lại tác động tích cực đến cơ thể. Đưa quả bứa vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể là một lựa chọn thông minh để tăng cường sự trao đổi chất, giúp rút ngắn thời gian giảm cân.

Hỗ Trợ Chống Trầm Cảm

Những hợp chất hữu cơ có trong quả bứa có thể hoạt động giống như thuốc chống trầm cảm, bằng cách kích thích sự sản xuất serotonin – hormone mang lại cảm giác hạnh phúc. Quá trình này tự động hoạt động: sử dụng thảo dược, giảm cân, và cảm giác được khôi phục, từ đó tạo động lực để tiếp tục đạt được mục tiêu sức khỏe.

Bứa thường được thu hoạch khi chín hoặc gần chín, sau đó loại bỏ hạt, phần vỏ được cắt mỏng và phơi khô để bảo quản hoặc dùng chế biến món ăn.

Ngăn Ngừa Bệnh Tiểu Đường

Những người có cân nặng không ổn định, đặc biệt là béo phì, có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn. Quả bứa có tác dụng giảm cân và điều chỉnh các chỉ số chất béo trong máu, từ đó giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Bên cạnh đó, nó còn có thể làm giảm viêm và cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết, tăng độ nhạy insulin.

Ức Chế Sự Hình Thành Sỏi Thận

Các nghiên cứu tại ĐH Houston (Mỹ) đã chỉ ra rằng HCA có trong quả bứa có khả năng làm chậm quá trình tích tụ oxalat và canxi. Kết quả nghiên cứu cho thấy hứa hẹn trong việc điều trị sỏi thận, trong khi phương pháp điều trị hiện tại ít có sự thay đổi trong suốt 30 năm qua.

“HCA được chứng minh là một hợp chất đầy triển vọng trong việc điều trị sỏi thận”, theo tiến sĩ Jeffrey Rimer, người đứng đầu nghiên cứu tại ĐH Houston.

Vị Gia Vị Đặc Trưng

Với vị chua thanh nhẹ, khác hẳn với vị chua gắt của chanh hay vị chát của sấu, bứa trở thành gia vị đặc trưng cho nhiều món ăn. Món canh rau muống luộc ăn cùng một chút vỏ bứa thực sự mang đến một hương vị khó quên cho người miền Bắc. Để tạo hương vị đậm đà hơn, bạn chỉ cần vớt rau ra và thêm vào khoảng 2 miếng vỏ bứa sau khi rau chín.

Món canh cá nấu chua sẽ đượm vị hơn khi có thêm 2-3 vỏ bứa.

Vỏ bứa thường được cho vào nồi ngay từ đầu khi chế biến, giúp hòa quyện hương vị mà không gây nồng. Một điểm nổi bật khiến vỏ bứa được yêu thích là nó có thể được phơi khô, không cần bảo quản trong tủ lạnh và có thể sử dụng dễ dàng trong nhiều năm. Ngược lại, nhiều loại quả khác như chanh hay sấu cần được bảo quản tươi hoặc trong tủ lạnh.

Quả Bứa Có Gây Tác Dụng Phụ Không?

Dù quả bứa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số rủi ro như:

Ăn quá nhiều bứa có thể gây buồn nôn, nhức đầu. (Ảnh: Internet).

Cách Thức Sử Dụng Quả Bứa

Người dùng có thể tận dụng cả phần thịt và phần vỏ của quả bứa, từ đó chế biến thành nhiều món ăn khác nhau.

Quả bứa không chỉ nổi bật với hương vị thơm ngon mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là trong việc hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, bạn nên bổ sung quả bứa một cách hợp lý vào chế độ ăn kiêng của mình, kết hợp cùng thực đơn đa dạng để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất. Tránh việc tiêu thụ quá nhiều bứa trong một lần hoặc trong cả ngày để hạn chế tác động tiêu cực đến sức khỏe.