Rùa Cá Sấu: Mối Nguy Hiểm Xâm Lấn Từ Bắc Mỹ Tới Trung Quốc

Vào tháng 5 năm 2021, một con rùa cá sấu bị bắt tại đầm Thị Nại, Quy Nhơn, đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông.

Tuy nhiên, theo nhiều tờ báo Trung Quốc, loài rùa này, có nguồn gốc từ miền Nam Hoa Kỳ, đã xâm nhập và bùng phát mạnh mẽ ở phía nam Trung Quốc. Rùa cá sấu được biết đến là một loài mạnh mẽ và độc ác, gây ra mối lo ngại lớn cho chính quyền và các nhà khoa học tại quốc gia này.

Rùa cá sấu nguy hiểm

Tính Phàm Ăn Của Rùa Cá Sấu

Rùa cá sấu là một loài động vật ăn thịt lớn, có khả năng sinh tồn cao, đã âm thầm xâm nhập vào các nguồn nước ở Trung Quốc, đe dọa đến nhiều loài động vật bản địa.

Xuất phát từ Bắc Mỹ, chúng đã được đưa vào Trung Quốc với số lượng lớn trong nhiều năm nhằm phục vụ nhu cầu thịt và làm thú cưng độc đáo cho những người đam mê động vật. Trên các trang thương mại điện tử, người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm thấy rùa cá sấu non với giá chỉ khoảng 20 nhân dân tệ (tương đương 3 USD) mỗi con. Tuy nhiên, nhiều người không lường trước được rằng con vật nhỏ bé này sẽ phát triển thành một quái vật khổng lồ.

Khi trưởng thành, rùa cá sấu có thể nặng tới 80 kg và sở hữu những đặc điểm nguy hiểm như móng vuốt sắc nhọn và mỏ nhọn. Một khi bị đe dọa, chúng sẽ không ngần ngại tấn công và cắn bất cứ thứ gì chúng thấy, với vết cắn mạnh đến mức có thể khiến con người mất ngón tay ngay lập tức.

Nguy cơ lớn nhất đến từ việc những con rùa này đang dần thích nghi và xâm nhập vào hệ sinh thái tự nhiên, gây ra lo ngại cho các nhà chức trách và các nhà sinh vật học tại Trung Quốc, theo thông tin từ tạp chí Đệ lục thanh.

Trong suốt thập kỷ qua, nhiều trường hợp rùa cá sấu được tìm thấy ở các sông hồ. Một nghiên cứu vào năm 2020 cho thấy vùng trung và hạ lưu sông Dương Tử là nơi có nhiều rùa cá sấu nhất.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng nếu những con rùa này không được kiểm soát và bắt đầu sinh sản tự nhiên, hệ sinh thái địa phương có thể đối mặt với những thiệt hại nghiêm trọng. Chúng có khả năng tiêu diệt mọi sinh vật từ cá, ếch đến động vật có vú nhỏ hơn. Điều này đe dọa nhiều loài động vật bản địa ở Trung Quốc.

Rùa cá sấu đã xâm nhập hệ sinh thái ở Trung Quốc

David Dudgeon, giáo sư sinh học nước ngọt tại Đại học Hong Kong đã nhấn mạnh: “Loài sinh vật xâm lấn này được xem là những kẻ săn mồi bẩm sinh. Ngay khi vừa nở từ trứng, chúng đã ăn động vật không xương sống, và dần dần bắt đầu săn các con mồi lớn hơn.” Ông cũng nhấn mạnh rằng “các loài rùa bản địa sẽ chịu đựng nguy hiểm lớn khi rùa cá sấu có thể cạnh tranh thức ăn và ăn thịt con non lẫn cả cá thể trưởng thành của chúng.”

Rùa cá sấu đã xâm nhập vào các hệ sinh thái qua nhiều con đường khác nhau. Một số có thể đã sổng ra từ các trang trại nuôi do lũ lụt, trong khi hàng triệu con rùa được nuôi hàng năm để phục vụ nhu cầu thực phẩm, làm thú cưng và trong ngành y học cổ truyền, khi chúng được ưa chuộng vì kích thước lớn. Ngoài ra, một bộ phận người dân còn thả rùa vào tự nhiên, không chỉ vì lý do tâm linh mà còn do những hiểu lầm về loài vật này.

Năm ngoái, một sự kiện nổi bật là một người câu cá đã câu được một con rùa cá sấu với những hình ảnh kinh Phật trên mai của nó. Trong một vụ khác, người dân đã báo cảnh sát về một người đàn ông thả hai con rùa cá sấu xuống sông Gia Lăng, bên nhánh của sông Dương Tử.

Chính quyền Trung Quốc đang nỗ lực kiểm soát việc phóng sinh, vì hoạt động này đã dẫn đến việc nhiều loài không bản địa được thả vào môi trường tự nhiên, gây ra rối loạn trong hệ sinh thái. Các loài xâm lấn hiện đang được coi là một mối đe dọa lớn đối với sự đa dạng sinh học của Trung Quốc.

Vào năm 2020, rùa cá sấu đã được đưa vào danh sách 17 loài không bản địa nguy hiểm khi thả vào các hệ sinh thái nước ngọt tại Trung Quốc, do nguy cơ tiêu diệt một lượng lớn cá bản địa, động vật lưỡng cư, và cũng có thể gây nguy hiểm cho con người.

Chống Lại Tội Phạm Đối Với Môi Trường

Tháng 3 năm 2021, chính quyền Trung Quốc đã ban hành luật coi việc thả các loài xâm lấn vào môi trường tự nhiên là hành vi phạm pháp. Trên nhiều hồ và sông, đặc biệt gần các ngôi đền, đã có biển cảnh báo cho công chúng về việc cấm phóng sinh.

Thời gian qua, truyền thông Trung Quốc cũng thường xuyên báo cáo về loài rùa cá sấu như một “sát thủ của hệ sinh thái”, nhấn mạnh rằng mọi người không nên nuôi chúng làm thú cưng hoặc thả chúng ra ngoài tự nhiên. Cách tốt nhất là khi đã bắt được một con rùa cá sấu nên tiêu hủy nó thay vì thả lại vào nước.

Ông Dudgeon đồng tình rằng việc ngăn chặn hoạt động thả rùa cá sấu nên là ưu tiên hàng đầu của các cơ quan chức năng Trung Quốc. Ông cho rằng: “Cách hiệu quả hơn là ngăn chặn việc giải phóng rùa cá sấu, thay vì tìm cách loại bỏ những con đã xâm nhập vào môi trường.”

Những con rùa cá sấu được rao bán trên nền tảng thương mại điện tử Taobao của Trung Quốc. Dòng chữ trên các bức ảnh có nội dung: “Người nuôi đứng bán, đã bao gồm phí ship” (trái) và “Nuôi thì rất ghê, ăn thì rất phê”.

Tuy nhiên, việc kiểm soát rùa cá sấu ra khỏi môi trường tự nhiên vẫn là một thử thách lớn do quy mô khổng lồ của hoạt động buôn bán loài này. Hàng năm, hơn 400.000 rùa cá sấu được bán làm thú cưng trên nền tảng thương mại điện tử Taobao. Chúng cũng được rao bán trên các trang khác như JD.com, và cảnh tượng những thùng nhựa chứa đầy rùa con tại các chợ thú cưng là điều không hề hiếm gặp.

Không chỉ Trung Quốc, rùa cá sấu còn gây rắc rối ở nhiều quốc gia khác. Tại Nhật Bản, hàng nghìn con đã bị bắt trong tự nhiên. Chúng cũng có thể đã xuất hiện tại châu Âu, với nhiều báo cáo về người bơi ở các hồ và sông tại Pháp, Đức và Ý đã gặp phải chúng trong những năm gần đây.