Khám Phá Lalibela: Kỳ Quan Nhà Thờ Đá Từ Thời Đại Cổ Đại

Nơi đây là minh chứng cho tài năng kiến trúc cổ đại, những nhà thờ đá ở Lalibela vẫn khiến các nhà nghiên cứu bối rối về bí ẩn xây dựng của chúng.

Thị trấn Lalibela, tọa lạc tại vùng Amhara của Ethiopia, nằm cách thủ đô Addis Ababa khoảng 600 km về phía bắc. Nằm ở độ cao 2.500 mét so với mực nước biển, nơi đây nổi tiếng với 11 nhà thờ được khắc từ đá nguyên khối, tạo nên một di sản văn hóa thế giới đặc sắc.

Những công trình này có nguồn gốc từ triều đại Zagwe dưới triều đại của vua Lalibela (1181 – 1221), người có ước muốn kiến tạo một “Jerusalem mới” trên đất châu Phi để mọi người dân Ethiopia có thể dễ dàng tiếp cận. Các nhà thờ tại đây không chỉ được đặt tên mang âm hưởng của Jerusalem mà còn mang những đặc điểm kiến trúc đặc trưng tương tự như nhà thờ Golgotha và Lăng mộ của Adam. Vào thế kỷ XIII, những tín đồ sùng đạo Thiên Chúa bắt đầu công việc khắc đẽo những khối đá núi lửa màu đỏ để tạo nên 13 nhà thờ.

Kiến trúc của những ngôi nhà thờ này không chỉ phản ánh văn hóa đặc sắc của Ethiopia – một đất nước đa dạng về sắc tộc và phong tục tập quán, mà còn tượng trưng cho sức mạnh tinh thần của người dân nơi đây.

Nhà thờ đá Lalibeta vào hoàng hôn.

Vách đá đã có dấu hiệu thời gian.

Dù các nhà khảo cổ học đã tìm hiểu nhiều về lịch sử của khu phức hợp này, vẫn còn nhiều câu hỏi không lời giải, trong đó có việc làm thế nào để xây dựng những công trình này. Bí ẩn lớn đặt ra là làm cách nào người dân Ethiopia cổ đại có thể tạo nên những kỳ quan độc đáo này với công cụ và kỹ thuật hạn chế trong thời gian đó?

Các nhà thờ đá Lalibela được phân chia thành hai nhóm. Nhóm phía bắc bao gồm 6 nhà thờ và nhóm phía nam có 4 nhà thờ, còn một nhà thờ khác, Bet Giorgis hay còn gọi là St. George, nằm tách biệt ở giữa hai nhóm chính.

Tất cả các nhà thờ đều được kết nối với nhau bằng một hệ thống đường hầm và lối đi, mỗi nơi đều mang trong mình một thiết kế độc đáo. Kiến trúc cắt đá ấn tượng của chúng gồm nhiều mặt tiền, cột cũng như cổng vòm phức tạp, mang đến một không gian nội thất tuyệt đẹp với những tác phẩm chạm khắc tinh xảo và tranh bích họa đặc sắc.

Khu phức hợp nhà thờ ở Lalibela là một trong những cấu trúc nguyên khối lớn nhất thế giới. Nhà thờ lớn nhất là Bet Medhane Alem, với chiều cao 10 m, chiều dài 33 m và chiều rộng 22 m. Biete Medhane Alem có nghĩa là “ngôi nhà của Đấng Cứu Rỗi thế giới”.

Khi bạn đặt chân đến đây, sự hùng vĩ của 11 nhà thờ cổ xưa sẽ khiến bạn không khỏi ngỡ ngàng. Những công trình đầy tính sáng tạo này đã biến Lalibela thành điểm đến thiêng liêng cho những người theo đạo Cơ đốc giáo chính thống tại Ethiopia.

Dù phải trải qua hành trình gian khổ, nhiều tín đồ vẫn không ngần ngại tới đây để chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc lừng lẫy này, họ tình nguyện hôn lên những bức tường đá xưa cũ và cầu nguyện với hy vọng nhận được phước lành cho chính họ và gia đình.

Quanh việc xây dựng những nhà thờ này có nhiều câu chuyện ly kỳ, trong số đó có truyền thuyết nói rằng con người đảm nhận việc xây dựng vào ban ngày, còn các thiên thần sẽ chịu trách nhiệm vào ban đêm.

Nhà thờ nhìn từ trên cao.

Người giám sát cho công việc của các thiên thần được cho là Thánh George. Truyền thuyết kể rằng quá trình xây dựng nhà thờ kéo dài 24 năm, tuy nhiên nhiều nhà khảo cổ học cho rằng điều này là không khả thi. Ngày nay, việc hoàn thiện những công trình với công nghệ hiện tại đã là một nhiệm vụ đáng kinh ngạc. Hơn nữa, có nhiều điểm không bình thường trong quá trình xây dựng khu phức hợp, như việc lượng lớn đất và đá đào bỏ ra xung quanh và bên trong các nhà thờ biến mất không để lại dấu vết.

Các họa tiết bên trong nhà thờ.

Khách hành hương từ khắp nơi tụ tập đông đúc.

Nhà thờ Thánh George được xây dựng theo hình chữ thập, có ô cửa sổ điêu khắc tinh xảo và một hệ thống cống rãnh phức tạp, cũng như các đường hầm và lối đi ngầm. Khi ánh hoàng hôn buông xuống, nhà thờ hiện lên trong những sắc thái màu hồng, vàng và xanh rêu, tạo nên một cảnh tượng mê hoặc trước khi đêm về.

Với kiến trúc độc đáo và sự ảnh hưởng sâu sắc của Kitô giáo, nhà thờ đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1978. Năm 1973, tổ chức này đã quyết định lắp đặt các tấm phủ để bảo vệ các phần của công trình.

Nhà thờ đá ở Lalibela đã được quản lý bởi Giáo hội và chính quyền Ethiopia qua nhiều thế kỷ, nơi đây cũng là nơi cư trú của cộng đồng linh mục và tu sĩ, biến địa điểm này thành nơi hành hương quan trọng cho các tín đồ trong các ngày lễ lớn theo lịch Thiên Chúa giáo của người Ethiopia.